Lipno położone jest w centrum ziemi dobrzyńskiej, która obejmuje obszar pomiędzy Wisłą, Drwęcą i Skrwą. Jest to teren dość jednorodny geograficznie, w przeważającej mierze pofałdowany, ze znaczną ilością jezior. W pradziejach był to zapewne obszar lesisty, mocno nawodniony, z ostro profilowaną rzeźbą terenu. Terytorium ziemi dobrzyńskiej, wykształcone ostatecznie na przełomie XIV i XV w., nie uległo większy zmianom.
Okolice Lipna ukształtowane zostały przez procesy lodowcowe i działania człowieka. Najstarszą formą terenową jest zachowana i jedynie ogólna nieckowatość w ukształtowaniu powierzchni. Elementem dominującym w topografii miasta jest pradolina rzeki Mień, nazywanej również Lipnianką. Wypływa ona z jeziora Likieckiego i poprzez jeziora skępskie kieruje się na zachód ku Wiśle. Jej długość wynosi 39,4 km, a powierzchnia dorzecza 374,4 km². Mień odznacza się bardzo nieregularnym odpływem, a w okresach wyjątkowo suchych wysycha.
Pradolina rzeczna nie wykazuje klasycznych form, ale ogólnie przedstawia się jako obniżenie, biegnące ze wschodu na zachód, dzieląc miasto na dwie części - północną i południową. Jej krawędź na obszarze miasta ma przeważnie zbocza o łagodnym spadku wynosi od 2 do 4°, z wyjątkiem zbocza w okolicy zachodniej, którego spadek wynosi od 10° do 12°. Szerokość pradoliny, której dno jest rynną polodowcową wypełniona torfem, wynosi około 900 m.
W obrębie pradoliny wytworzyły się dwa tarasy. Pierwszy, wyższy (90-93 m n.p.m.), położony jest do 13 m powyżej koryta rzeki w rejonie obecnego Placu Dekerta, jako mała wysepka odizolowana od wyższego poziomu nieznacznym obniżeniem.Drugi taras odnajdujemy po przeciwnej stronie rzeki, w zachodniej części zabudowy miejskiej, gdzie w postaci wysuniętego ku południowi klina wcina się w łuk rzeczny. Taras ten ma stosunkowo niewielką powierzchnię.
Poza pradoliną rozciąga się obszar wysoczyzny, od strony północnej lekko sfalowany, o przeciętnej wysokości bezwzględnej od 100 do 112 m. Od południa teren miasta wykazuje większe zróżnicowanie, związane z występowaniem wzgórz morenowych. Północne wzgórze przylega bezpośrednio do tarasu zabudowy miejskiej, południowe, oddalone od północnego o 300 m., ma wysokości od 100 do 117 m. Obniżenia pomiędzy nimi dochodzą do 20 m. tworząc malownicze doliny. Wzgórza wyodrębniają się bardzo wyraźnie, zwłaszcza północne wzniesienie cechuje się dużymi walorami krajobrazowymi.
Budowa geologiczna miasta jest skomplikowana. Są tu skały z okresu kredowego, trzeciorzędowego i czwartorzędowego. Miąższość tych ostatnich, najmłodszych, dochodzi do 68 m. Znajdują się tu również gliny z głazami, piaski, żwiry i iły. Budowa podłoża miasta wykazuje wiele cech wspólnych wspólnych obszarami przyległymi. Dzisiaj większe skupiska zieleni występują we wschodniej części miasta, stanowiąc piękne miejsce wypoczynku i rekreacji.

Położenie miasta, plan z 1799 r.
Źródło: Zenon Góźdź - „Lipno”
Ostatnia aktualizacja: 07-11-2008 15:48:04
Copyright © 2006 - 2009 by Siambampam Kozoni. Wszelkie prawa zastrzeżone. Valid XHTML 1.0 i CSS 2